De wetenschap achter de depressietest

Het meetinstrument: PHQ-9

De gratis depressietest is gebaseerd op de Patient Health Questionnaire-9 (PHQ-9), ontwikkeld door Kroenke, Spitzer en Williams in 2001.

Wat we meten

De PHQ-9 beoordeelt negen DSM-criteria voor depressieve stoornis in de afgelopen twee weken:

• Weinig interesse of plezier in activiteiten (anhedonie)
• Neerslachtig, depressief of hopeloos voelen
• Moeite met in- of doorslapen, of juist te veel slapen
• Moe voelen of weinig energie hebben
• Weinig eetlust of juist te veel eten
• Negatief over jezelf denken of je een mislukkeling voelen
• Moeite met concentreren
• Merkbaar langzamer bewegen of praten, of juist rusteloos en gejaagd zijn
• Gedachten aan zelfbeschadiging of dat je beter af zou zijn als je dood was

Ernstniveaus

PHQ-9 scores worden als volgt geïnterpreteerd:

• 0-4: Minimale of geen depressie
• 5-9: Lichte depressie
• 10-14: Matige depressie
• 15-19: Matig ernstige depressie
• 20-27: Ernstige depressie

Validiteit en betrouwbaarheid

De PHQ-9 is een van de best gevalideerde depressieschalen ter wereld:

• Sensitiviteit: 88% bij afkappunt 10
• Specificiteit: 88% bij afkappunt 10
• Interne consistentie: Cronbach's alpha .89
• Test-hertest betrouwbaarheid: Uitstekende stabiliteit op korte termijn
• Validatiesteekproef: Meer dan 6000 patiënten in 8 eerstelijnsklinieken

De PHQ-9 is vertaald in meer dan 80 talen en wordt wereldwijd gebruikt in klinische praktijk, onderzoek en volksgezondheid.

Academische referenties

1. Kroenke, K., Spitzer, R. L., & Williams, J. B. (2001). The PHQ-9: Validity of a brief depression severity measure. Journal of General Internal Medicine, 16(9), 606-613. https://doi.org/10.1046/j.1525-1497.2001.016009606.x
2. Löwe, B., Kroenke, K., Herzog, W., & Gräfe, K. (2004). Measuring depression outcome with a brief self-report instrument: Sensitivity to change of the Patient Health Questionnaire (PHQ-9). Journal of Affective Disorders, 81(1), 61-66. https://doi.org/10.1016/S0165-0327(03)00198-8
3. Gilbody, S., Richards, D., Brealey, S., & Hewitt, C. (2007). Screening for depression in medical settings with the Patient Health Questionnaire (PHQ): A diagnostic meta-analysis. Journal of General Internal Medicine, 22(11), 1596-1602. https://doi.org/10.1007/s11606-007-0333-y
4. American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed.). American Psychiatric Publishing.
5. Cuijpers, P., Quero, S., Dowrick, C., & Arroll, B. (2019). Psychological treatment of depression in primary care: Recent developments. Current Psychiatry Reports, 21(12), 129. https://doi.org/10.1007/s11920-019-1117-x

Beperkingen

Hoewel de PHQ-9 goed gevalideerd is, zijn er belangrijke beperkingen:

• Screening, geen diagnose: Een positieve screening vereist klinische evaluatie voor diagnose
• Zelfrapportage bias: Resultaten zijn afhankelijk van eerlijke zelfbeoordeling
• Symptoomoverlap: Depressiesymptomen kunnen overlappen met medische aandoeningen, rouw en andere psychische stoornissen
• Culturele factoren: De uitdrukking van depressie kan per cultuur verschillen

Klinische diagnose van depressie vereist een uitgebreide evaluatie door een gekwalificeerde geestelijke gezondheidsprofessional.